Skip to content

OVERHEID EN GODSDIENST- scheiding en verbinding

Godsdienst doet ertoe in onze samenleving. Het is geen verdwijnend fenomeen, zoals men eerder wel dacht (en misschien hoopte). Vooral de opkomst van de Islam door een toestroom van nieuwe Nederlanders staat in de belangstelling. Sommigen zien religie als een gevaarlijk verschijnsel; dat moet je in toom moet houden. Vooral de staat (politiek) zou daarvoor moeten zorgen. Het begrip ‘scheiding van kerk en staat’ wordt zo een ideaal van strikte neutraliteit in het publieke domein. Hiertegenover staat de opvatting dat je van mensen niet kunt vragen hun religieuze overtuiging thuis te laten als ze zich begeven in het publieke domein. Daarmee doe je ook de samenleving te kort.

In de Nederlanden is nooit sprake geweest van een sterk centraal gezag (geen absolute monarchie), en al evenmin van een echte staatsgodsdienst (al waren de gereformeerden wel bevoorrecht). Dat heeft de relatie tussen godsdienst en overheid in ons land gekleurd: een klimaat ontstond van tolerantie en – na de emancipatie van diverse kerkelijke groeperingen vanaf de tweede helft van de negentiende eeuw – verzuiling. Die collectieve identiteit (je leefde binnen de eigen groep, met gemeenschappelijke opvattingen) maakte na de tweede wereldoorlog plaats voor een veel meer individueel beleefde identiteit. Dat is in onze grondwet zo tot uitdrukking gebracht:

“Allen die zich in Nederland bevinden, worden in gelijke gevallen gelijk behandeld. Discriminatie wegens godsdienst, levensovertuiging, politieke gezindheid, ras, geslacht of op welke grond dan ook, is niet toegestaan” (Artikel 1,1), en “Ieder heeft het recht zijn godsdienst of levensovertuiging, individueel of in gemeenschap met anderen, vrij te belijden, behoudens ieders verantwoordelijkheid volgens de wet” (Artikel 6,1).

Terecht verlangen we van de overheid neutraliteit: gelijke behandeling van alle burgers en hun (religieuze) instellingen. Ze nemen ook allemaal deel aan het maatschappelijk debat. Het zal ons niet altijd bevallen wat anderen doen of zeggen. Maar de vrijheid daartoe is essentieel. En wat religie betreft: haar verbindende rol moet ze voluit kunnen en willen vervullen, met het oog op de kwaliteit van de samenleving. Daar ontmoeten religie en overheid elkaar. In eenzelfde belang, maar vanuit verschillende verantwoordelijkheid.

HULP AAN VLUCHTELING-STUDENTEN IN KIRKUK

Het project loopt goed. Dat betekent vooral dat de toestroom van studenten goed loopt. Inmiddels zijn het er 700.Omdat er wéér een studiejaar begon en sommige studenten al twee jaar wachtten om te kunnen beginnen, heeft bisschop Mirkis er veel aangenomen. Met name studenten met een Yezidi-achtergrond. Dat is mogelijk door de steun uit verschillende delen van de wereld. Maar het blijft spannend, want er is maar een financiële buffer voor een paar maanden.

Bisschop Mirkis durft dat aan, maar voelt zich ook aan de grens van zijn kunnen. Soms is de financiële situatie bijna net zo spannend als de oorlog zelf.

Verheugend is het dan ook dat binnen Nederland de ondersteuning voor dit project groeit. Wij danken u hartelijk voor uw bijdrage en willen u vragen het project van bisschop Mirkis te blijven steunen en bij anderen onder de aandacht te brengen. Hiernaast is een poster te zien zoals die in Frankrijk gebruikt wordt om steun te organiseren totdat studenten kunnen terugkeren naar de universiteit van Mosul.

Kort na Pasen zal een delegatie van vier personen naar Kirkuk gaan om het contact te verbreden, te verdiepen en te verstevigen. In juni verwachten we bisschop Mirkis even in Nederland. In augustus hopen we dat er een groepje mensen naar Irak zullen gaan om te helpen met wat ter plekke nodig is. Voor alle duidelijkheid: deze reizen worden niet betaald uit de giften voor Kirkuk. Zij worden door de deelnemers of de organisatie waar ze mee verbonden zijn betaald, of er wordt aparte sponsoring voor gezocht.

Graag houden wij degenen die het project van bisschop Mirkis met de student-vluchtelingen steunen op de hoogte van de ontwikkelingen. Daarvoor hebben wij wel een e-mailadres nodig. Als u voor de toekomst prijs stelt op deze Nieuwsbrief, stuur ons dan u e-mailadres.

De projectgroep Utrecht-Kirkuk:

Kerk en Vrede: Yosé Hohne-Sparborth en Lennart Vriens                                                             UPLR (Utrechts Platform Levensbeschouwing en Religie): Arie Nico Verheul                 Vanuit de Dominicaanse Familie en de wereld van het Hoger Onderwijs: Erik Borgman  Rooms-Katholiek Utrecht: Gerrit Jan Westerveld

UTRECHT-KIRKUK werken aan vrede, over en weer…

Yousif Thomas Mirkis, bisschop van Kirkuk. Dominicaan en Chaldeeuws – katholiek, erfgenamen van het christendom van de 2e eeuw. Hun taal is het Aramees

 

 

BRUGGEN (HER)BOUWEN

Samenleven om tot vrede te komen – in Utrecht en Kirkuk (Irak)

Van 20 tot 30 april brengen leden van de werkgroep Utrecht-Kirkuk een bezoek aan Irak, om mogelijkheden voor wederzijdse steun bij interreligieuze praktijken te onderzoeken. Arie Nico Verheul neemt aan deze reis deel, als lid van het UPLR (Utrechts Platform voor Levensbeschouwing en Religie). Het initiatief wordt verder gedragen door Kerk en Vrede, de Utrechtse parochies en de Dominicanen in Nederland.  Vanuit Utrecht willen we Bisschop Mirkis steunen, die werkt aan de opbouw van een nieuwe, vreedzame en democratische samenleving in zijn vaderland.

KIRKUK

Kirkuk telt anderhalf miljoen inwoners en liefst 600.000 vluchtelingen. Voor Utrecht zou dat naar verhouding 120.000 vluchtelingen betekenen… Kirkuk ligt in het veilige gebied van Noord-Irak waar miljoenen mensen in primitieve omstandigheden wachten op betere tijden. Al eeuwenlang leven hier Moslims, Yezidi’s en christenen samen. De vluchtelingen uit andere delen van Irak maken hiermee nu kennis. Voor hen een waardevolle ervaring! Maar wij kunnen er in onze stad evengoed van leren.

Mirkis zorgt daar met zijn kerk, van 7000 zielen, voor een kamp met 4000 verdreven mensen. Daarnaast heeft de bisschop, met een team van vrijwilligers, de zorg voor honderden jonge mensen op zich genomen. Hij biedt hen de kans om aan de Arabischtalige universiteit van de stad te studeren.

Hij geeft jongeren uit de kampen de kans om te gaan wonen in huizen in het beveiligde deel van de stad. Daar verblijven ze in groepen van 25 tot 30 mannen of met evenzoveel vrouwen. In de veilige omgeving wordt gezorgd voor water, internet en voedsel om een goed studieklimaat te garanderen. De stad Kirkuk betaalt het collegegeld. Bij toelating wordt niet gekeken naar religieuze achtergrond. Moslims, yezidi’s en christenen wonen samen onder éen dak.  De bisschop hoopt dat door deze mogelijkheid de jonge mensen besluiten in Irak te blijven. Hij mikt op de vorming van een nieuw kader voor de wederopbouw van het land dat door miljoenen mensen de rug is toegekeerd. Door hun ervaring van vreedzaam samenleven worden zij hopelijk voortrekkers in Irak.

UTRECHT

Maar wat levert dit contact Utrecht op? Ook heel veel, denken de leden van de werkgroep. Allereerst leveren de bezoeken veel informatie over de werkelijke toestand in Irak op. Daarnaast – het ligt voor de hand hieraan te denken – zijn er in onze stad ook een flink aantal vluchtelingen. Voor hen is de vraag hoe ze hun leven verder vorm moeten geven in de Nederlandse samenleving ook van groot belang. En – niet in de laatste plaats – voor ons allen blijft het een leerproces om te gaan met diversiteit van geloof en levensbeschouwing van mensen. Iets om bepaald niet gerust op te zijn. De kloof tussen verschillende bevolkingsgroepen lijkt te groeien. Daarom willen we met moslimpartners ook hier gestalte geven aan een tolerante en solidaire samenleving. Brahim Ajaarouj, een van de deelnemers aan het UPLR en verbonden aan de Islamitische Stichting Lombok zegt het zo: ‘In deze tijden van scherpe maatschappelijke spanningen zowel op het wereldtoneel, als op landelijk en gemeentelijk niveau is er behoefte aan vredesduiven. Zij die met een verzoeningsboodschap van de ene tak naar de andere vliegen en groepen bij elkaar brengen.

Het is fijn als u dit initiatief zou willen ondersteunen. Meer weten? Zie bijv. de filmpjes op de site van de Raad van Kerken (zoek onder Krikuk), op www.youtube.com/watch?v=WGx9WzqFm50 ) en op site van het UPLR: www.uplr.nl en op Facebook/WijzijnUtrecht.

 

JENS PETZOLD IN UTRECHT

Van 10 tot  14 maart zal Pater Jens Petzold in Utrecht zijn.  Jens Petzold leidt het Klooster Maryam Aladhra te Sulaymaniyah, een stichting van de Syrisch katholieke Kloostergemeenschap Mar Musa. Patriarch Sako, indertijd nog aartsbisschop van Kirkuk, haalde hen naar Sulaymaniyah. De stichter van de orde, Paolo Dall’Oglio is sinds ruim 3 jaar in handen van ISIS.  In en rond het klooster verblijven 150 van de 4000 vluchtelingen die het bisdom opvangt sinds augustus 2014. De orde heeft als kernspiritualiteit: „liefde voor de islam”. En gastvrijheid.

Als organisaties die zich verbinden aan een contact met de Chaldeeuws katholieke gemeenschap van Kirkuk en haar interreligieuze praktijken, willen we je uitnodigen om

Zaterdag 11 maart van 10.30-12.30 uur in de Rafaelkerk, Lichtenberchdreef 4, 3562 RD  Utrecht aanwezig te zijn bij een gesprek met Pater Petzold. We verkennen de mogelijkheden van het contact, en hopen van Petzold meer te horen over de actuele situatie in Irak en Syrië.

(De voertaal bij de ontmoeting is Engels)

Er is na 12.30 uur nog mogelijkheid tot persoonlijk contact.

Van 20-30 april zullen vijf personen vanuit de R.K. parochie Utrecht, UPLR, Kerk en Vrede en de Dominicaanse wereld naar Kirkuk en Sulaymaniyah reizen.

ALS IK ZO VRIJ MAG ZIJN…

Ideaal en moraal bij de apostel Paulus

https://www.remonstranten.nl/blog/remonstranten/beraadsdag-luther-spinoza-paulus-thomas-merton-martin-buber/

workshop beraadsdag Remonstranten, 11 maart 2017

De vaak verguisde Paulus mag zich de laatste tijd verheugen in een groeiende belangstelling van filosofen. De vernietigende kritiek van Nietzsche ruimt het veld voor een heuse revival. Wat moderne denkers vooral in hem waarderen is zijn non-conformisme. Niet het verlangen naar een andere wereld zou bij de apostel voorop staan, maar naar deze wereld – anders. En het is juist het begrip vrijheid waarin dat alternatief nu al beleefd kan worden. Niet als het ‘normaal doen’ van de eigen groep, maar als speelruimte voor iedereen, een universeel alternatief voor de bestaande orde. Opeens blijkt Paulus verrassend actueel! In de workshop willen we kennis maken met de nieuwste inzichten over het Paulusonderzoek, en vooral proberen de betekenis van zijn opvatting over vrijheid in de ‘echte’ brieven (aan Corinthiërs, Galaten en Romeinen) te doorgronden.