Skip to content

Posts from the ‘Uncategorized’ Category

ONDER VLUCHTELINGEN IN IRAK

Het is warm. Een grote ventilator draait luidruchtig, het raam staat wijd open. Zo nu en dan dringen naast de geluiden van het verkeer de gebeden uit omliggende moskeeën door. Ook midden in de nacht. Strak naast elkaar staan in de kamer waar ik verblijf zeven bedden langs de muur. Het is de enige persoonlijke ruimte in een huis waar 39 jongemannen samenleven. Een tafel ontbreekt. Zittend, hangend op bed wordt er gestudeerd. Ieder heeft een stopcontact, en er is een goede internetverbinding, onmisbaar natuurlijk. Van de vloer wordt gegeten. Om het huis staat een hoge muur. Daarbuiten is het – in ieder geval voor mij – niet safe.

‘IDP’s’ worden de vluchtelingen genoemd: ‘Internal displaced persons’. Ze komen uit onveilige delen van Irak, vooral uit de dorpen rond Mosul, zo’n 50 kilometer verderop. Opgevangen in Kirkuk, in een van de huizen die door de bisschop van de Chaldeeuwse kerk ter beschikking zijn gesteld. 700 studenten in totaal. Velen doen een technische studie, anderen studeren planologie, geneeskunde of chemie. Kirkuk heeft – na de val van Mosul – de enige functionerende Arabischtalige universiteit.

Wat mij een dag en een nacht al veel moeite kost houden zij al jaren vol. Samenleven in een kleine ruimte. Ze verdelen de huishoudelijke taken. Accepteren elkaar volledig, christen, yezidi’s moslims…. Dit zijn de mensen die het Irak van de toekomst moeten vormgeven.

De volgende avond is er een spetterend feest: er zijn 49 afgestudeerden! In een enorme hal zie ik mijn kamergenoten terug in heel andere gedaante. Geen T-shirts vol met gaten en korte broeken, maar mooi gekapte, in het pak gestoken heren. Onder snoeiharde muziek worden de afgestudeerden op de schouders gehesen. Ook de dames zien er geweldig uit, de een zeer modern, een ander in mooie traditionele kleding.

De Chaldeeuwse kerk is helemaal ingericht op de opvang van vluchtelingen. Noord-Irak telde eind negentiger jaren 3 miljoen inwoners. Nu zijn het er 9 miljoen. Het is ongelooflijk wat men hier presteert! De zorg voor huisvesting van studenten is maar een onderdeel van een veel grotere inspanning. De 7000 leden van de geloofsgemeenschap herbergen thuis al ruim drie jaar meer dan 4000 gezinnen. Een oud schoolgebouw is voor hen ingericht.  Elke vrijdag is de gratis kliniek open, gerund door vrijwilligers. We bezoeken de school van de kerk, waar ook weer kinderen met allerlei achtergrond worden opgevangen. Het merendeel van het onderwijzend personeel is moslim. Ík weiger hen uit elkaar te halen op grond van religie of afkomst’, zegt bisschop Mirkis. Men viert alles samen: Pasen en kerst, maar evengoed de islamitische feesten.

Na Kirkuk zijn we een nog aantal dagen te gast in een stadsklooster in Suleimaniya. De monniken en zusters hebben zich ook hier volledig gericht op hulpverlening aan ieder die dat nodig heeft. Ze kennen de verschrikkingen van de oorlog, hebben die aan den lijve ervaren. Ik ontmoet pater Jacques, gevangene onder Saddam Hoessein, in handen gevallen van Isis maar tenslotte vrijgelaten. Met hem bezoeken we de grote moskee, net na het vrijdaggebed, Alsof een stadion leegloopt, duizenden mensen… Er worden gratis 700 maaltijden uitgedeeld aan een lange rij wachtenden. We worden ook hier hartelijk ontvangen, eten mee. Je merkt hoeveel respect christenen en moslims voor elkaar hebben. Ze laten zich niet uiteen spelen. Religieuze leiders zijn erin geslaagd om Irak voor een burgeroorlog te bewaren. Het is gelukt om geode contacten te leggen in Kirkuk, en daarmee ook iets te doen in Utrecht. We kunnen wat leren van Irak. En die studenten zijn onze steun dubbel en dwars waard!

VLUCHTELINGEN

 

 

 

 

 

 

Aan het ontbijt vertelt zuster Frederique over haar werk: theater met vluchtelingen. Met een raamverhaal over diverse vogels nodigt ze vooral jongvolwassenen en kinderen uit hun ervaringen een plek te geven. Mensen die zich slachtoffer voelen raken hun zelfvertrouwen kwijt. Het is belangrijk dat ze weer op krachten komen. Ontdekken wie ze zijn en wat ze kunnen. Frederique vertelt dat de resultaten bijzonder zijn. Het leidt ook tot beter begrip tussen mensen van zeer verschillende afkomst – zelfs tot vriendschappen.

Vroeg in de middag worden we opgehaald voor een bezoek aan het ‘Arbat Refugeecamp’, zo’n drie kwartier rijden buiten Suleimaniya. Het deel van het kamp waar wij een bezoek brengen is voor Syrisch-koerdische vluchtelingen. Bij elkaar wonen er meer dan 6000 mensen. Het kamp wordt geleid door het UNHCR in samenwerking met de overheid. De tenten hebben inmiddels plaatsgemaakt voor betonnen bouwsels van eigen maak, met de afmeting van een flinke garage. Verderop worden ze nieuw neergezet, professioneler. ‘Tiny houses’ zouden wij zeggen, met apart buiten goede sanitaire voorzieningen. We worden verwelkomd door een Italiaanse NGO met de mooie naam ‘Un ponto per’, een brug verder… Prachtige voorzieningen, een mooi programma voor met name kinderen en jongvolwassenen. ’s Morgens naar school, ’s middags diverse activiteiten met pedagogisch doel. Het is inmiddels wel heet buiten; je vraagt het af hoe men het volhoudt op deze vlakte als het hoogzomer is…

Goed om te zien dat de vluchtelingen – met de nodige ondersteuning – het steeds beter maken. Een aantal heeft werk gevonden in omringende plaatsen. Dit is duidelijk niet het slechtste kamp. Verderop is een voorziening voor Yezidi’s en Arabisch sprekenden; het schijnt dat zich daar geregeld spanningen voordoen. Ook krijgen we niet een kamp te zien voor de zogenaamde IDP’s – Internal displaced persons. Dit zijn Irakezen uit onveilige delen van het land. De regering staat hen niet toe zich wat meer permanent te vestigen. De gedachte is dat ze terug kunnen/moeten naar hun oorspronkelijke woonplaats wanneer dat kan, bijvoorbeeld Mosul… Maar wat ze daar aan zullen treffen?

ONDER KOERDEN

ONDER KOERDEN

Suleimaniya is een echt Koerdische stad. Velen gaan nog traditioneel gekleed. Er is een kleurrijke markt met veel honing, noten, kruiden en specerijen. Het is druk op straat. Het lijkt goed te gaan met de inwoners – maar dat is maar schijn. Ambtenaren – en dat zijn er veel in Irak – krijgen al een tijd geen of minde salaris. De stad is overvol – vluchtelingen wonen in containers tussen de huizen in.

SAMEN OPGROEIEN

Het verhaal van Abuna Kais wordt zichtbaar in het bezoek dat we de volgende dag aan de school brengen. We krijgen kort elke klas even te zien; e is duidelijk op ons gerekend, we krijgen een tamelijk officiële ontvangst. De leraar die de kinderen de Syrische taal onderwijst is onze gids. In zijn lokaal is zichtbaar hoe aan christelijke kinderen het Syrisch wordt bijgebracht, de aan het Aramees (dat alleen nog in de liturgie wordt gebruikt) verwante taal. De moslimkinderen rijgen in hun eigen lokaal onderwijs in de Koran. De leraar benadrukt dat de verschillen in religie geen issue zijn op school; alle feesten worden gevierd, zowel die van moslims als van christenen

GROOTS AFSTUDEERFEEST

Tegen de avond worden we vanuit het bisschopshuis naar een grote feestzaal gevoerd. Een geweldig tafereel! 49 studenten hebben huyn eindexamen met goed gevolg afgelegd. Met medestudenten en families wordt dit uitgebreid gevoerd. Met door henzelf gekozen – meestal snoeiharde – muziek worden ze binnengehaald. Trotse familieleden – meest wonend in een van de vluchtelingenkampen – en medestudenten maken er een evenement van om nooit te vergeten. En natuurlijk allemaal op de foto!


DAG VAN DE HEMOFILIE IN KIRKUK.


Een hulporganisatie heeft ter gelegenheid van de ‘Dag van de hemofilie’ pakketten verstuurd met cadeautjes voor de kinderen. We sjouwen ze in een auto –  naar de kliniek.

Op het terrein is een feesttent opgezet. Er worden wat speeches gehouden, er treedt een clown op. Een voor een worden kinderen bij naam geroepen en krijgen ze een cadeau. Ontroerend tafereel. Er blijkt ook nogal wat oorlogsspeelgoed bij – waar sommige jongetjes goed raad mee weten…

We worden rondgeleid in de kliniek. Het is al snel duidelijk dat er hier ontbreekt aan essentieel materiaal en voorzieningen. De laboranten riskeren hun leven door vrijwel onbeschermd te werken met gevaarlijke stoffen – alleen een papieren mondlapje. In de kliniek wordt iedereen geholpen, ook met gratis medicijnen.

’s Avonds wordt het gesprek voortgezet met Abuna Kais, medewerker van bisschop Mirkis. Zijn rol in de opbouw van de geloofsgemeenschap is zeer belangrijk. Hij regelt allerlei praktische zaken, maar begeleidt ook de diverse groepen en projecten. Hij geeft een schets van het werk en de relaties met andersgelovigen. Er is een goed contact met de Assyrische kerk (waarmee de Chaldeese kerk lang was verbonden) en met de orthodoxen. Minder te spreken is hij over de protestantse missie die na de Amerikaanse interventie in Irak ook in Kirkuk is neergestreken. Hun houding en optreden vindt hij van weinig respect getuigen. Wat de samenwerking met moslims betreft: die is er op tal van terreinen. Zo is het merendeel van het onderwijzend personeel op de school van de kerk moslim. Hetzelfde geldt voor de verpleging in het hospitaal. Hij verzet zich tegen de ontwikkeling van aparte scholen voor Koerden, Turkmenen en christenen. Hij vindt het belangrijk dat men samen opgroeit, en elkaars taak en cultuur leert verstaan. De school van de kerk staat dan ook open voor ieder.

ONDER STUDENTEN

Het bisdom beheert elf huizen in Kirkuk, waar in totaal 700 vluchtelingen zijn ondergebracht. In een van die huizen, 49 jongemannen bijeen, heb ik een dag en nacht doorgebracht. Ze studeren aan de enige Arabischtalige universiteit in Irak. Met opleidingen voor ingenieur in petrochemie, weg en waterbouw en informatica, maar biologie, farmacie, geneeskunde.

Waar mogelijk zijn bedden geplaatst. Het enige stukje eigen plek, waar je slaapt, vaak eet en studeert. Het is warm en rumoerig, ook ’s nachts. Niettemin gaat men bijzonder goed met elkaar om. Gezamenlijk wordt gekookt en schoongemaakt. Men accepteert elkaar volledig. Meer dan de helft is christen, verder een flink aantal Yezidi’s en enkele moslims. Een dag en een nacht hoor ik hun verhalen, leer hen een beetje kennen. Uiteraard zijn ze ook nieuwsgierig naar Holland, en naar onze motieven om hen op te zoeken. Warmte en gastvrijheid heb  ik ondervonden, bewonder hen om wat ze presteren onder ongelooflijk moeilijke omstandigheden. Deze jonge mannen en vrouwen zijn de  toekomst van Irak!

WIJ BLIJVEN

VOEDSELBANK

KIRKUK 22-04

Deze dag zijn we gevoerd langs een drietal verbluffende projecten van christelijke gemeenschappen in Kirkuk. Allereerst voerde een priester ons naar zijn eigen kerk. In belendende gebouwen was een vluchtelingengezin gehuisvest en bevond zich een voedselbank. Ter plekke worden mensen in alles wat ze nodig hebben begeleid en voorzien. Persoonlijke verzorging (kapster etc), kleding….

In een niet meer als zodanig gebruikt schoolgebouw (twee etages) zijn vluchtelingengezinnen gehuisvest. Voor ieder een ruimte van 5 bij 5 meter. Al drie jaar lang verblijven ze er. Het is toch ongelooflijk wat men hier aan opvang heeft gerealiseerd. In Europa – 500 miljoen inwoners – zijn we bang voor een toestroom van 1 miljoen vluchtelingen; dat zou onze samenleving ontwrichten. In Noord-Irak, waar in 1991 drie miljoen mensen woonden, verblijven er nu 9 miljoen… Wat men hier inmiddels aan voorzieningen heeft opgebouwd is ongelooflijk. In Kirkuk verblijven veel mensen uit Karakosh, een stad die drie jaar geleden in een dag ‘leegliep’, 15.000 mensen die direct moesten worden opgevangen. De noodopvang van destijds heeft inmiddels plaats gemaakt voor redelijke onderkomens – en vooral: werk voor nieuwe inwoners van de stad. Het verklaart voor een deel de koortsachtige bouwactiviteit, handen genoeg. Materiaal is spotgoedkoop. En dat terwijl de staat praktisch failliet is. Ambtenarensalarissen zijn al maanden niet uitbetaald….

Een volgend project waar de kerk bij betrokken is: de bouw van een bakkerij. Grenzend aan een Assyrische kerk, tegenover een al gevestigd restaurant. Ook hier weer is het de bedoeling mensen van voedsel te voorzien en werk te verschaffen aan vluchtelingen. De productie is berekend op 15.000 broden per dag.

Aan het eind van de ochtend wordt ons nog een enorm bouwproject getoond in een buitenwijk van Kirkuk. Daar wordt een nieuwe kerk gebouwd, met daarnaast een grote school. De bouwers zijn Syriërs in dit geval. De grond is ter beschikking gesteld door de overheid. Rond kerk en school bouwen christenen huizen (herkenbaar aan een kruis). Zo leeft men in Irak naast elkaar, christenen en moslims, in eigen enclaves. De huizen zien er werkelijk schitterend uit, villa’s die in Amsterdam-Buitenveldert niet zouden misstaan worden hier neergezet voor 10.000 dollar… Een bijzondere bijdrage aan de wijk wordt geleverd door een Franse organisatie: 800 bomen.

Kortom: alles wijst erop dat christenen in Irak er alles doen voet aan de grond te houden. Ze willen hun plek, hun cultuur niet kwijt!

IN KIRKUK

IN KIRKUK 21-04

Na een reis van meer dan 24 uur zijn we in Irak aangekomen! Onze vlucht bleek bij aankomst op Schiphol (om 5.00 uur ’s morgens) gecanceld. Alternatief:  via Istanbul en dan naar Erbil, met steeds fikse wachttijden… Niettemin: in Erbil stond om 4.00 uur de chauffeur klaar, die ons in no time naar Kirkuk bracht. Eerst maar wat slapen…

Volgende ochtend werden we hartelijk ontvangen aan het ontbijt door bisschop Mirkis, en vervolgens rondgeleid in de kliniek en school die grenzen aan klooster en kathedraal. Indrukwekkend! 70 arts-vrijwilligers helpen patiënten gratis. Een nieuw kinderdagverblijf is in aanbouw. Een geestelijke met ondernemerszin. Toch ook al schokkende verhalen van hem over bezoeken aan Mosul, waar in de voormalige miljoenenstad nog 400.000 mensen onder erbarmelijke omstandigheden verblijven, zo’n 50 kilometer verderop…

MEER INFO OVER UTRECHT-KIRKUK

kort bezoek van Mirkis aan Utrecht

Een vredestafel in Irak

BRUGGEN (HER)BOUWEN Samenleven om tot vrede te komen – in Utrecht en Kirkuk (Irak)

Yousif Thomas Mirkis, bisschop van Kirkuk. Dominicaan en Chaldeeuws – katholiek, erfgenamen van het christendom van de 2e eeuw. Hun taal is het Aramees

Van 20 tot 30 april brengen leden van de werkgroep Utrecht-Kirkuk een bezoek aan Irak, om mogelijkheden voor wederzijdse steun bij interreligieuze praktijken te onderzoeken. Arie Nico Verheul neemt aan deze reis deel, als lid van het UPLR (Utrechts Platform voor Levensbeschouwing en Religie). Het initiatief wordt verder gedragen door Kerk en Vrede, de Utrechtse parochies en de Dominicanen in Nederland.  Vanuit Utrecht willen we Bisschop Mirkis steunen, die werkt aan de opbouw van een nieuwe, vreedzame en democratische samenleving in zijn vaderland.

KIRKUK  Kirkuk telt anderhalf miljoen inwoners en liefst 600.000 vluchtelingen. Voor Utrecht zou dat naar verhouding 120.000 vluchtelingen betekenen… Kirkuk ligt in het veilige gebied van Noord-Irak waar miljoenen mensen in primitieve omstandigheden wachten op betere tijden. Al eeuwenlang leven hier Moslims, Yezidi’s en christenen samen. De vluchtelingen uit andere delen van Irak maken hiermee nu kennis. Voor hen een waardevolle ervaring! Maar wij kunnen er in onze stad evengoed van leren.

Mirkis zorgt daar met zijn kerk, van 7000 zielen, voor een kamp met 4000 verdreven mensen. Daarnaast heeft de bisschop, met een team van vrijwilligers, de zorg voor honderden jonge mensen op zich genomen. Hij biedt hen de kans om aan de Arabischtalige universiteit van de stad te studeren.

Hij geeft jongeren uit de kampen de kans om te gaan wonen in huizen in het beveiligde deel van de stad. Daar verblijven ze in groepen van 25 tot 30 mannen of met evenzoveel vrouwen. In de veilige omgeving wordt gezorgd voor water, internet en voedsel om een goed studieklimaat te garanderen. De stad Kirkuk betaalt het collegegeld. Bij toelating wordt niet gekeken naar religieuze achtergrond. Moslims, yezidi’s en christenen wonen samen onder éen dak.  De bisschop hoopt dat door deze mogelijkheid de jonge mensen besluiten in Irak te blijven. Hij mikt op de vorming van een nieuw kader voor de wederopbouw van het land dat door miljoenen mensen de rug is toegekeerd. Door hun ervaring van vreedzaam samenleven worden zij hopelijk voortrekkers in Irak.

UTRECHT  Maar wat levert dit contact Utrecht op? Ook heel veel, denken de leden van de werkgroep. Allereerst leveren de bezoeken veel informatie over de werkelijke toestand in Irak op. Daarnaast – het ligt voor de hand hieraan te denken – zijn er in onze stad ook een flink aantal vluchtelingen. Voor hen is de vraag hoe ze hun leven verder vorm moeten geven in de Nederlandse samenleving ook van groot belang. En – niet in de laatste plaats – voor ons allen blijft het een leerproces om te gaan met diversiteit van geloof en levensbeschouwing van mensen. Iets om bepaald niet gerust op te zijn. De kloof tussen verschillende bevolkingsgroepen lijkt te groeien. Daarom willen we met moslimpartners ook hier gestalte geven aan een tolerante en solidaire samenleving. Brahim Ajaarouj, een van de deelnemers aan het UPLR en verbonden aan de Islamitische Stichting Lombok zegt het zo: ‘In deze tijden van scherpe maatschappelijke spanningen zowel op het wereldtoneel, als op landelijk en gemeentelijk niveau is er behoefte aan vredesduiven. Zij die met een verzoeningsboodschap van de ene tak naar de andere vliegen en groepen bij elkaar brengen.

Het is fijn als u dit initiatief zou willen ondersteunen. Meer weten? Zie bijv. de filmpjes op de site van de Raad van Kerken (zoek onder Krikuk), op www.youtube.com/watch?v=WGx9WzqFm50 ) en op site van het UPLR: www.uplr.nl en op Facebook/WijzijnUtrecht.